Tussen de wolken door komt de zon net op als Aljo Zwart met zijn dienstauto het strand van Den Helder oprijdt. Bijna elke ochtend rond 7.00 uur is hij hier te vinden. “Vanuit de auto kijk ik of er spullen op het strand liggen. Als ik iets zie liggen, kijk ik wat er met het voorwerp moet gebeuren. Is het afval? Of moet ik op zoek naar de rechtmatige eigenaar? Eigenlijk ben ik gewoon een soort vuilnisman, maar dan op het strand”, vertelt hij lachend.

Beëdigd als hulpstrandvonder

Vorig jaar is Zwart beëdigd als hulpstrandvonder door commissaris van de Koning Arthur van Dijk. De beëdiging vond plaats op de het provinciehuis aan de Dreef in Haarlem. Van oudsher vervulden strandvonders een belangrijke rol, omdat schipbreuken langs de kust vaak dieven naar het strand trokken. In elke kustgemeente in Nederland is volgens de Wet op de strandvonderij uit 1931 de burgemeester de hoofdstrandvonder. Omdat een burgemeester niet zelf dag en nacht het strand kan afstruinen, wijst de gemeente 1 of meerdere hulpstrandvonders aan. Zij worden officieel beëdigd door de commissaris van de Koning. De hulpstrandvonder heeft namens de burgemeester de leiding als iets aanspoelt en is verantwoordelijk voor de opslag en zoektocht naar de rechtmatige eigenaar. Indien nodig worden de juiste instanties ingeschakeld om de goederen veilig te stellen.

Dat Zwart in Den Helder is aangesteld als hulpstrandvonder is geen toeval. Hij was hiervoor namelijk ook al bijna dagelijks op het strand te vinden. Sinds 2024 is hij actief voor de Stichting Strandexploitatie Noordkop (SSN). Zij zetten zich in voor het schoonhouden van het strand en het bewaken van de veiligheid van de strandbezoekers in Den Helder. Zwart vertelt: “Met 7 collega’s houden we dagelijks het strand schoon. We controleren en legen de vuilnisbakken, plaatsen jutbakken en houden de strandopgangen zandvrij. Hulpstrandvonder zijn is eigenlijk maar een klein onderdeel van wat ik doe.”

Ook zijn jarenlange ervaring bij de Koninklijke Marine komt goed van pas in zijn functie als hulpstrandvonder. “Ik ben begonnen als matroos der derde klasse en werkte later als luitenant ter zee der tweede klasse. Ik ken de zee daardoor goed en ik weet hoe wind, stroming en getij het werk kunnen beïnvloeden."

Van zeehonden tot ballonnen

Zwarts collega’s, die ook allemaal een verleden bij de marine hebben, werken in weer en wind om het strand schoon en begaanbaar te houden. Liefde voor de zee, het strand en buitenleven zijn daarom essentieel als je werkt bij SSN. Collega Ruud Schut heeft vandaag pech: hij zit met zijn auto vast in het zand. Terwijl hij het zand onder de wielen weg schept, vertelt hij lachend: “Het is af en toe behoorlijk zwaar werk. Er kunnen bijvoorbeeld grote stukken hout aanspoelen. Of je auto kan vast komen te zitten, zoals nu. Ik hoef vandaag in elk geval niet meer naar de sportschool.”

Nadat de auto los is, rijden de mannen verder. Iets verderop stoppen ze opnieuw: een zeehondpup ligt op het strand van de zon te genieten. Zwart: “Er liggen hier heel veel zeehonden op het strand. Meestal is er niks aan de hand en laten we ze gewoon lekker liggen. Als we zien dat het niet goed gaat met het dier, schakelen we het zeehondencentrum Pieterburen in.”

Op het strand vinden Zwart en Schut nog een houten pallet en een ballon met de tekst ‘In loving memory’. De hulpstrandvonders vinden dagelijks meerdere ballonnen. Deze komen vermoedelijk uit Engeland. “Het is misschien wel een van de dingen die we het meest op het strand vinden: van uitvaartballonnen tot verjaardags- en trouwballonnen.” De plastic ballonnen blijven lang in het milieu aanwezig. Ook de touwtjes zijn gevaarlijk: dieren kunnen erin verstrikt raken. Daarom ruimen Zwart en zijn collega’s de ballonnen direct op als ze deze op het strand vinden.

Bezittingen van vluchtelingen

Als hulpstrandvonder is Zwart verplicht om waardevolle spullen te borgen en te melden bij de juiste instanties. “Een aantal jaar geleden vonden we regelmatig rugzakken op het strand. Dit waren waarschijnlijk bezittingen van vluchtelingen die de oversteek van Frankrijk naar Engeland wilden maken. Als we zoiets vinden, stellen we de douane op de hoogte. Zij kwamen in dit geval hierheen om de rugzak op te halen en te onderzoeken.”

De mannen maken zich nu klaar voor de winter en blikken terug op een drukke zomer. Schut vertelt: “Het werk op het strand stopt nooit. In de zomer ruimen we vooral rommel op van badgasten. Mensen laten van alles op het strand achter. Soms konden we wekelijks een container van wel 1.500 kilo vullen met afval. In de winter zijn er minder bezoekers op het strand, maar spoelt door stormen en de wind weer meer afval aan vanuit zee.”

Op zoek naar een nieuwe generatie strandvonders

De noodzaak voor strandvonders blijft dus het hele jaar door hoog. En dat roept vragen op voor de toekomst, want staat er wel een nieuwe generatie klaar om hun werk over te nemen? Zwart: “We vragen ons weleens bezorgd af: als wij het niet doen, wie houdt het strand dan schoon?”

Deze ochtend vindt Zwart, naast de pallet en wat plastic, niks bijzonders op het strand. Hij haalt zijn schouders op: “Dat maakt voor mij niet uit. Ik doe dit werk omdat ik hou van buiten zijn en om het strand netjes en veilig te houden voor de bezoekers.” Op de terugweg naar de loods maakt hij nog snel een stop als hij iets in het zand ziet liggen. Weer een ballon: dit keer voor iemands verjaardag. Zwart kijkt ernaar en legt ‘m vervolgens bij het eerder gevonden exemplaar. “Tijd voor koffie.”